Wymieranie prowincji i ostatnia linia obrony

Jego organizatorami były Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowie i Fundacja „Ludzie w charakterem”, a głównym parterem Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego. Uczestnicy Forum podkreślali nie do przecenienia role samorządów terytorialnego i gospodarczego w rozwoju kraju, a także wielkie znaczenie spółek rodzinnych, nie tylko w lokalnym/powiatowym wymiarze. Ponadto akcentowano potrzebę dokonania nowego, bardziej racjonalnego podziału administracyjnego kraju. W forum uczestniczyło kilkudziesięciu dyskutantów ze świata nauki, samorządów, biznesu i rzemiosła. Zauważalna była nieobecność stanowiących prawo parlamentarzystów, na co zwrócił uwagę prezes Izby Rzemieślniczej w Tarnowie. Wśród zaproszonych byli m.in. wicemarszałek Małopolski, prezydent Tarnowa, prorektor Akademii Tarnowskiej, prezes IPH w Tarnowie, prezydent Krosna.

Niekontrolowana metropolizacja

- Forum Rozwoju Reginalnego to inicjatywa, która zrodziła się w związku z obchodami 1000 - lecia Korony Polskiej, a której celem jest pokazanie perspektywy polski poza metropolitalnej, a w szczególności miast regionalnych i subregionalnych, które stanowią filar dla równoważnego rozwoju Polski, a których głos jak dotąd nie był wystarczająco słyszalny - tłumaczą inicjatory tarnowskiego Forum. - Z raportów i badań Instytutu Rozwoju Miast i Regionów jasno wynika, że te miasta to „ostania linia obrony” przed niekontrolowaną metropolizacją i wymieraniem tzw. prowincji. Miasta te są na tyle duże, iż posiadają potencjał do pełnienia roli ośrodków centralnych dla swojego otoczenia (większość  z nich to byłe miasta wojewódzkie), a zarazem jest ich na tyle dużo i są na tyle równomiernie rozmieszczone na mapie Polski, że można do najbliższego z nich dojechać w czasie poniżej godziny, niemal z każdego zakątka kraju. Jednocześnie to właśnie miasta średnie i duże, niewojewódzkie, w największym stopniu zmagają się z problemem depopulacji i utraty funkcji na rzecz ośrodków metropolitalnych.

Miasta… pochłoną obwarzanki?

Uczestnicy dwudniowego Forum dyskutowali m.in. o potrzebie (konieczności) damenizacji i zmiany dotychczasowego podziału administracyjnego kraju, który został nazwany „niewydolnym systemem administracyjno-terytorialnym” lub też został określony mianem „niewydarzonej hybrydy”. - Nie pozwala on właściwie wykorzystać potencjału gospodarczego regionów. W obecnych warunkach mogłoby powstać pięć lub sześć nowych województw, wśród nich tarnowskie… - uważa naukowiec z UMK. A gminy obwarzankowe powinny zostać wchłonięte przez miasta. - Strefy podmiejskie rozrosły by się niebotycznie i zasadne byłoby administracyjne połączenie tych gmin z miastami. Z korzyścią dla jednych i drugich. Pod takim rozwiązaniem podpisuje się prezydent Tarnowa. - Prawdę mówiąc, nie ma tu miejsca na półśrodki. Ustawowe rozstrzygnięcie problemu z „gminami obarzankowymi, które powinny zostać włączone w jeden organizm miejski, z którego korzystają na co dzień w różnych aspektach.

Cenna prywatna inicjatywa

Obecni na Forum rozmawiali ponadto o roli samorządów gospodarczych (w Tarnowie są nimi Izba Przemysłowo-Handlowa i Izba Rzemieślnicza oraz małej i średniej przedsiębiorczości) w „kreowaniu polityki rozwoju w subregionach” i współpracy miedzy samorządem gospodarczym a terytorialnym. Apelowali o dowartościowanie uczelni wyższych w miastach niebędących stolicami województw. Wiele uwagi poświęcono znaczeniu przedsiębiorstw rodzinnych - nie tylko dla lokalnych społeczności - i potrzebie ich wspierania, m.in. w wyścigu technologicznym. Zaprezentowano funkcjonujący od 2021 roku Program Małopolska Sieć Sukcesów. To inicjatywa wspierająca przedsiębiorców w sukcesji firm rodzinnych (tj. przejmowaniu ich przez następców) i kontynuowaniu działalności gospodarczej. Na zakończenie forum I Forum Rozwoju Regionalnego opracowano listę rekomendacji adresowanych do władz centralnych i samorządów, a dotyczących wspierania rodzinnej przedsiębiorczości. To właśnie firmy rodzinne stanowią o sile polskiej gospodarki, wypracowując około 70 procent produktu krajowego brutto.

Źródło: Tygodnik Temi, 8 października 2025.