Ta strona używa plików Cookie. Korzystając z tej strony zgadzasz się na umieszczenie tych plików na twoim urządzeniu

Biografia pisarza i poety Andrzeja Grabowskiego

24.09.2025 | Tarnowski Oddział SAP | Autor: admin

W wieku 77 lat zmarł † Andrzej Grabowski (1947-2025)

 

Andrzej Grabowski – urodzony 9 września 1947 roku we Wrocławiu, od kilkudziesięciu lat mieszkał na Pogórzu w Ciężkowicach. Poeta, prozaik, niezależny publicysta. Autor książek dla dzieci i młodzieży, felietonów, fraszek, satyr, humoresek i widowisk scenicznych. Debiutował opowiadaniem w tygodniku harcerskim „Na przełaj” w 1967 r. Założył Grupę Literacką „Rydwan” i kabaret „V koło. Prowadził także kabarety: „Odgromnik” oraz „Perskie oko”. Był laureatem wielu ogólnopolskich konkursów literackich. Publikował w większości tytułów prasowych w kraju. Wiele jego dzieł doczekało się tłumaczenia na język francuski, niemiecki, wietnamski, japoński, angielski, ukraiński, litewski, czeski i rosyjski. W latach 80-tych był współautorem widowisk zrealizowanych z Kazimierzem Kudroniem z TVP Kraków – „Wielka Noc Poetów” i „Pali się fajka nocy” oraz współautorem widowiska „Ostatnia Wieczerza w Karczmie Przeznaczonej do Rozbiórki” (z Bogusławem Diduchem). Organizował liczne konkursy, przeglądy i turnieje literackie. W 1983 ze „Sceną Ludową” organizował I Ogólnopolskie Konfrontacje Kultury Wsi w Krynicy. Pisarz był wydawcą magazynu literacko - publicystycznego „ISKRA”, oraz twórcą i organizatorem Międzynarodowej Galicyjskiej Jesieni Literackiej. W latach 2009-2011 był Prezesem Krakowskiego Oddziału Związku Literatów Polskich. Jest również Kawalerem Orderu Uśmiechu[1].

 

Debiutował w 1967 opowiadaniem pt. Gniewny, opublikowanym na łamach tygodnika „Na przełaj” (nr 16). W 1968-72 prowadził w Klubie Budowlanych w Piotrkowie Trybunalskim autorski kabaret Żyletka. W 1974 zamieszkał w Dębicy i pracował jako instruktor w Zakładowym Domu Kultury „Stomil”. W 1975 był współzałożycielem, a następnie prezesem tarnowskiego ośrodka Korespondencyjnego Klubu Młodych Pisarzy (KKMP), i wiceprzewodniczącym Rady Krajowej KKMP w Warszawie. W 1976 utworzył Grupę Literacką Rydwan (działała do 1983); pod jego redakcją w 1979-81 ukazywała się seria arkuszy literackich tej grupy. W 1976-81 prowadził kabarety autorskie Piąte koło i Odgromnik. W 1977 podczas półrocznego pobytu na Ukrainie, gdzie pracował przy budowie Gazociągu Orenburskiego, założył zespół estradowy i kabaret Perskie Oko. Za powieść reporterską pt. Przeżyłem przygodę, opisującą zdobyte tam doświadczenia, otrzymał nagrodę w ogólnopolskim konkursie literackim zorganizowanym przez ZG ZLP i wydawnictwo Książka i Wiedza (druk dwóch fragmentów w czasopiśmie „Prometej” w 1978). W 1977-79 uczył się w studium Kulturalno-Oświatowym w Krakowie, a następnie przez trzy lata studiował pedagogikę w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Rzeszowie. Wiersze, opowiadania, humoreski drukował na łamach wielu czasopism, m.in. „Tygodnika Kulturalnego” (1979-89), „Zielonego Sztandaru” (1979-84), „Życia Literackiego” (1979, 1982-83), „Merkuriusza” (1981-83), „Okolic” (1982-87, 1991; w 1983-87 członek zespołu redakcyjnego), „Gazety Krakowskiej” (1984, 1986), „Dunajca” (1985-88), „Pisma Literacko-Artystycznego” (1985, 1988), „TEMI” (1985-87). W 1978 przeniósł się do Ciężkowic, gdzie podjął pracę jako dyrektor tamtejszego Gminnego Ośrodka Kultury. W 1980 był twórcą festiwalu Jesieni Literackiej Pogórza, który organizował i w latach następnych (od 1990 pod nazwą Międzynarodowa Galicyjska Jesień Literacka). Od 1981 należał do Grupy Literackiej Gremium.

 

W lutym 1982 został usunięty z funkcji dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury. Pracował wówczas w redakcjach czasopism w Warszawie oraz innych placówkach kulturalnych. W latach osiemdziesiątych współpracował z podziemnym ruchem literackim, drukował m. in. w piśmie „Solidarność Chłopska”. W tym okresie pracował także w Ośrodku Telewizji Polskiej w Krakowie; był współautorem wspólnie z Kazimierzem Kudroniem widowisk telewizyjnych pt. Wielka noc poetów (1983) oraz Pali się fajka nocy, wraz z zespołem Bogusława Diducha Ostatnia Wieczerza w Karczmie Przeznaczonej do Rozbiórki(1984; z zespołem tym współpracował i w latach następnych), a także stałym współpracownikiem cyklu audycji telewizyjnych Niedziela w… W 1983 wspólnie ze Stowarzyszeniem Scena Ludowa w Krakowie prowadził I Ogólnopolskie Konfrontacje Kultury Wsi w Krynicy. W 1984 został członkiem Koła Młodych ZLP w Krakowie. W 1985 otrzymał stypendium Prezydenta m. Krakowa za twórczość literacką dla dzieci i młodzieży. W 1987 został członkiem Oddziału Stowarzyszenia Autorów Polskich w Płocku. W tymże roku założył niezależny lokalny „Informator Kulturalny «Migawki»”, a w 1989 współorganizował redakcję „Gazety Tarnowskiej”. W 1988 został członkiem ZLP (do 1990). Wielokrotnie był stypendystą Ministerstwa Kultury i Sztuki w dziedzinie literatury. Czterokrotnie został wyróżniony medalem de Vermeil, przyznanym przez Académie internationale de Lutèce w Paryżu (1988, 1991, 1995, 1997). W 1989 zainicjował powstanie przy Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej w Tarnowie pisma młodzieży szkolnej „Magazyn Autorów z Tarczą”, od 1990 prowadził Regionalny Klub Młodych Autorów, z którego członkami redagował pismo warsztatowe „Tarninka”, a następnie od 1999 magazyn literacko- publicystyczny młodych „Iskra”, który wychodził pod patronatem Międzynarodowej Kapituły Orderu Uśmiechu (następnie od 2009 Krakowskiego Oddziału ZLP, a od 2012 Warszawskiego Oddziału ZLP). W 1990 został przywrócony do pracy w Gminnym Ośrodku Kultury w Ciężkowicach. Był tam instruktorem teatralnym i konsultantem do spraw wydawniczych. Organizował konkursy, przeglądy i turnieje parateatralne i literackie, m.in. był animatorem ogólnopolskich konkursów literackich o „Laur Poezji Pogórza” oraz „Laur Skamieniałego Miasta”. W 1990-98 był członkiem SPP w Warszawie. W 1992 otrzymał nagrodę Fundacji Polcul (Australia), której od 1995 był konsultantem, a w 1993 nagrodę „Uskrzydlonego”, przyznaną przez Tarnowską Agencję Rozwoju Regionalnego. Należał do współzałożycieli Fundacji „Uśmiech Dziecka” w Skierniewicach. W 1994 został członkiem Związku Zawodowego Dziennikarzy w Poznaniu. W 1997 otrzymał tytuł Kawalera Orderu Uśmiechu. Wiersze, opowiadania, felietony, fraszki, humoreski drukował w tym czasie m.in. nadal w „Gazecie Krakowskiej” (1990-93), „TEMI” (1990-93), „Wiadomościach Kulturalnych” (1995-97), „Metaforze” (1997, 1999, 2000/2001-2006/2008), „Akancie” (2001, 2004-06). Podjął także społeczną współpracę z tygodnikiem „Magazyn Wileński” oraz dwutygodnikiem „Kurier”, wychodzącym w Hamburgu. Współpracował z środowiskami polskiej oświaty i prasą polską na Zaolziu; w 1999-2002 drukował powieści młodzieżowe na łamach wychodzącego w Czeskim Cieszynie harcerskiego pisemka „Nasza Gazetka”. Od 1999 ponownie należał do ZLP; w 2009-11 pełnił funkcję prezesa oddziału krakowskiego Związku, a od 2012 wiceprzewodniczącego Sądu Koleżeńskiego ZG ZLP w Warszawie. W 2002 został członkiem honorowym Nowosądeckiego Stowarzyszenia Nauczycieli Nowatorów jako autor książek terapeutycznych dla dzieci i młodzieży. W 2008-13 współpracował z zespołem redakcyjnym wychodzącego w Kijowie pisma „Krynica”. W 2006 otrzymał odznaki: Przyjaciel Dziecka oraz Przyjaciel Harcerstwa i nagrody Ars Populi im. W. Hasiora za całokształt pracy twórczej, im. K. Janickiego w dziedzinie literatury i animacji kulturalnej oraz w 2007 Nagrodę Specjalną Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Nagrodę Województwa Małopolskiego im. W. Orkana i nagrodę Październikową Wrocławia. Nadto w 2007 został wybrany w plebiscycie „Gazety Krakowskiej” „Człowiekiem Roku 2006”. W 2008 odbył podróż do Australii, gdzie spotykał się z tamtejszą Polonią. W 2010 brał udział w Międzynarodowej Konferencji Literackiej z okazji 1000-lecia Hanoi, gdzie został uhonorowany medalem za działalność literacko-artystyczną na rzecz Wietnamu. W tymże roku otrzymał wyróżnienie specjalne Nagrody Literackiej im. W. Reymonta za propagowanie literatury współczesnej oraz Tarnowski Dukat, przyznany przez Prezydenta m. Tarnowa za wieloletnie organizowanie Międzynarodowej Galicyjskiej Jesieni Literackiej, w 2011 nagrodę Starosty Gorlickiego „Mosty Starosty”, a w 2012 nagrodę „Anioł Ciepła”, przyznaną przez Prezydenta m. Tarnowa. W 2012 odbył w Szkocji cykl spotkań autorskich z tamtejszą Polonią. W tym okresie utwory publikował m.in. na łamach pisma „Akant” (2012-14). W 2013 rozszerzył XXIII edycję Międzynarodowej Galicyjskiej Jesieni Literackiej o tereny Lwowa, Stanisławowa i Krzyworówni. W 2015 przewodniczył polskiej delegacji na Światowy Festiwal Literacki w Hanoi. Odznaczony m.in. medalem „Zasłużony Działacz Kultury” (1987), Złotym Krzyżem Zasługi (2005), złotą odznaką „Zasłużony dla Miasta i Gminy Stary Sącz” (2010), medalem 625-lecia m. Brzesk (2010) oraz srebrnym medalem „Labor Omnia Vincit”, przyznanym przez Towarzystwo im. Hipolita Cegielskiego w Poznaniu (2011)[2].

 

[1]https://www.encyklopedia.ciezkowice.pl/pl/haslo,161,00129,postacie

[2] https://nplp.pl/artykul/andrzej-grabowski/

Źródło zdjęcia

Źródło zdjęcia 2

 

Zobacz również inne wpisy w blogu